Akpazar Tarihçesi

Osmanlı kaynaklarında yerleşim Çarsancak adıyla anılmaktadır. Osmanlı egemenliği döneminde Dersim yöresinin en önemli kasabalarından biri olarak önem taşımıştır. Çarsancak; 1832 yılı Osmanlı kayıtlarında Pertek, Sağman, Mazgirt, Çemişgezek'i içine alan bir sancaktır[1]. 1840 tarihli kayıtlarda ise Harput sancağına bağlı bir kaza merkezi olarak geçmektedir. Bu kayıtlarda kaza merkezinde Ermeni nüfusa ait 1127 hane bulunurken, toplam 4537 erkek yaşamaktaydı[2]. 1865 yılında meydana gelen Ermeni isyanlarına sahne oldu[3]. 1905 yılında "Peri" adıyla Çarsancak ilçesinin merkezi görülen yerleşim[4], 1916 yılındaki Dersim ayaklanmaları sırasında isyancılar tarafından yağmalandı. 20. yüzyıl başlarına gelindiğinde yerleşimde Müslüman nüfus, Ermeni nüfustan fazla görülmektedir. 1926 yılında bucak merkezi olan yerleşim, 1967 yılında belde belediyesi teşkilatının kurulmasıyla "Akpazar" adını almıştır. 2006 yılına kadar müstakil köy olup o tarihte beldeye bağlanarak mahalle statüsüne düşürülen Örs, Kuşçu ve Karabulut (Sorek) yerleşimlerinin kuruluşu eskilere dayanmaktadır. 1691 yılı Cizye Defterine göre bu yerleşimler Mazgirt kazasında Gayrimüslimlerin yaşadığı köyler arasında görülmektedir.[5] Kuşçu mahallesi sınırları içerisinde bulunan höyükte (Til Höyük) yüzeysel araştırmalara göre Demir Çağı'na ait bulgulara rastlanılmıştır.[6]